Categorie archief: Verzoening als Praxis

De beslissende apologetiek

schaefferOm wat een serie aan het worden is voort te zetten, (want dit onderwerp blijft actueel en belangrijk, zeker in onze tijd), een stuk uit het ND van vandaag. Een recensie van een boek van Francis Schaeffer, Liefde is het teken. Terug naar de essentie van het discipelschap. De serie, vraagt u zich af? Verzoening als Praxis…..

Wordt u ook zo moedeloos van alle kerkelijke verschillen?
Of ziet u juist met lede ogen aan met welk gemak over essentiële verschillen in opvatting heen wordt gestapt?
Het boekje Liefde is het teken van Francis Schaeffer wijst een weg om eerlijk en zuiver met beide gevoelens om te gaan.
Juist in de verschillen, zo laat Francis Schaeffer zien, doet zich een gouden gelegenheid voor om de liefde van Christus zichtbaar te maken in de wereld.
Wanneer christenen het gezellig en goed met elkaar hebben en onderling solidair zijn, of verschillen in opvatting bagatelliseren, zal het niemand opvallen dat ze door een speciale band van liefde met elkaar verbonden zijn.
Maar als visies en overtuigingen botsen, en de spanningen hoog oplopen, kan zichtbaar worden wat het betekent om door Christus apart te zijn gezet, en door zijn liefde aan elkaar gegeven te zijn.
Francis Schaeffer draait er niet omheen: christenen moeten elkaar oordelen op de inhoud van hun geloof en zijn daartoe zelfs verplicht.
Maar voor het getuigenis naar buiten toe volstaat een intellectuele uitwerking van wat men gelooft niet.
Dan gaat het in de eerste plaats om de liefde die christenen hebben voor elkaar en voor de wereld om hen heen.
Dat is, zo stelt Schaeffer, de beslissende apologetiek.

Door Jan van der Stoep

P.S. Als je meer wilt weten over het begrip apologetiek, klik hier en hier en hier.


Bange vraag

In zijn artikel van zaterdag jl. in het ND, vertelt ds. Ton de Ruiter iets over zijn ontdekkingsreis door de Bijbel, de theologie en de praktijk van zijn eigen leven en dat van de kerk(en).

Een spannende reis, totdat: de bange vraag opkwam: is onze gangbare leer dan wel goed?

Je voelt het al aankomen, mijn opmerking: waarom moet je, in de kerk, bang zijn om vragen te stellen over van alles en nog wat?

Ik bedoel: ik snap het wel. Je hebt met een traditie te maken, met een organisatie, met een groep mensen die ergens voor wil staan, met belangrijke zaken over (de zin en bestemming van) leven en dood, met een God die zich geopenbaard heeft.

Het is ook – natuurlijk – beangstigend wanneer een voetballer het niet eens is met de trainer, de manager met zijn CEO, de woordvoerster met haar partijvoorzitter.

Maar de “angst” waar de Ruiter het over heeft voelt als iets anders. Ook de gespannenheid waarmee wij het in de kerk hebben over belangrijke onderwerpen. Het benieuwt mij nog altijd wat dat is, en waar het vandaan komt.

Want iedereen die het niet met de Ruiter eens is wil duidelijk maken dat de verzoening het hart van het evangelie is.

Als verzoening meer praxis is dan leer (Boele Ytsma: verzoening moet je DOEN!), dan moet het kunnen dat je in de kerk alles, ook de verzoening zelf,  zonder angst – en met verzoening als vrucht – moet kunnen bevragen.


Verzoening als Praxis (5)

boele-ytsmaMijn internetvriend die ik nooit in levende lijve ontmoet heb (ook een stuk community) was te gast op het EO-programma Herberg de Verandering. Klik hier voor de webpagina en om het programma te bekijken.

Het ging over verzoening. Verzoening tussen Boele en de christelijke gemeenschap die hem jaren geleden afgewezen had, en tussen Boele en Andries Knevel. Allebei kwamen niet, naar mijn smaak, krachtig genoeg uit de verf – maar dat ligt, vermoed ik, aan de regie van de EO, die uit vele uren filmmateriaal moest kiezen.

Wat wel helder uit de verf kwam was dat verzoening niet fundamenteel theorie of dogmatiek is:

Andries: “En wat doe je dan met zo’n woord als ‘verzoening’?”
En toen zei Boele (boem): “DOEN!”
“Oh..” zei Andries.
“Het wordt waar als wij verzoening vinden…..”

Kort door de bocht zou ik opperen dat Andries de theoloog, de dogmaticus, dat niet begrijpt.
Maar dat is niet zo: dat begrijpt hij dondersgoed, hij ervaart het ook zo.
Ik denk wel dat dat een groot probleem is in de kerk: wij hebben het over verzoening, terwijl wij het moeten doen.

Voor de website van Boele en allerlei reacties op het programma, klik op Zoekend Geloven hiernaast.


Verzoening als Praxis (4)

augustinus89Scott McKnight, in zijn boek A Community Called Atonement, citeert Augustinus aan het begin van hoofdstuk 18. Augustinus schrijft in zijn boek Over de Christelijke leer het volgende (vrij vertaald):

Wie denkt dat hij de heilige Schrift, of een deel daarvan, begrijpt, maar wiens gebruik van de Schrift de liefde voor God en de naaste niet bevordert, begrijpt er niets van.
Wie in de Schrift een les vindt die de liefde doet groeien, ook al heeft hij niet gezegd wat de schrijver van dat Bijbelgedeelte bedoelde te zeggen, wordt niet bedrogen – noch liegt hij.
Wanneer de verkeerde interpretatie van een Schriftgedeelte bevorderlijk is voor de liefde, dan handelt zo iemand net zo verkeerd als de man die abusievelijk van de weg af raakt, over een veld loopt waar geen weg te vinden is, maar toch bij de goede bestemming uitkomt.


Verzoening als Praxis (3)

Dit onderwerp – verzoening, de kerk, ds. de Ruiter enz enz – laat mij niet los.
Het kan ook zijn dat ik het niet loslaat.
Een vraag die bij mij blijft hangen is: heeft een man – een persoon – moeten wijken voor een leerstelling?
Zo ja (ik zeg niet dat het zo is, want de details ken ik niet. Het lijkt er wel op.): wat zegt dat over hoe wij “verzoening als praxis” begrijpen en invullen?


Verzoening als Praxis (2)

Uit reacties kan je lezen waar je onduidelijk bent geweest – en waar je het zelfs bij het verkeerde eind hebt.
Daarom even deze aanvulling op het blogje Verzoening als Praxis.
Ik was al een tijd van plan om te bloggen over het boek van McKnight.
Het artikel in het ND gaf daarvoor een goede aanleiding.
Het was niet mijn bedoeling om mijn mening te geven over het besluit van de Ruiter of de classis. (En al helemaal niet om bagatelliserend of verwijtend te zijn. Voor zover het zo overkwam – mijn excuses.)
Waar het mij om ging was deze zin ,,Het kruisoffer van Christus als plaatsvervangend lijden voor onze schuld is het hart van de christelijke leer.” ter illustratie van wat McKnight bedoelt.
Deze metafoor wordt verheven tot sjibbolet, terwijl het één van de Bijbelse metaforen is die gebruikt wordt om het werk van Jezus aan ons duidelijk te maken.
Bij dít gebruik van één metafoor wordt door McKnight, e.a., vraagtekens geplaatst.
Ik ben het ermee eens dat dit metafoor niet overboord gegooid moet worden. (Het is, trouwens, lastig om uit dit artikel te weten wat de Ruiter precies bedoelt, want verschillende theologische termen worden door elkaar gehaald.)

Ik wilde bloggen over het boek van McKnight omdat het begrip “Verzoening als praxis” mij boeit.
Het heeft de potentie om de kerk te bevrijden van een in zichzelf gekeerd individualisme, een redding die mij door de hemelpoorten loodst, een evangelie dat meer leerstelling en dogma is dan vlees en bloed.
Het nodigt mij uit om handen en voeten te geven aan Jezus’ woorden aan de discipelen: zoals de Vader mij heeft uitgezonden, zo zend ik jullie uit.
Het brengt me in beweging en laat me creatief putten uit alle beelden, metaforen en wijsheden die zich schuilhouden in de ondoorgrondelijke rijkdom van Christus.
Wij zullen er nooit over uitgedacht en uitgepraat raken.
Mag de praxis steeds meer zichtbaar worden.


Verzoening als Praxis

Ik heb het boek A Community Called Atonement van Scott McKnight van Jesus Creed aangeschaft.
Vanuit de Emerging Church beweging probeert hij in dit korte boek ons een bredere kijk op het verzoenende werk van Jezus te geven dan de traditionele theologie ons aangereikt heeft. En daarmee ook, naar zijn mening, een completer Bijbels beeld.
(Het denken van de kerk over de verzoening is eenzijdig gedomineerd (geweest) door de brief van Paulus aan de Romeinen – en niet alleen door die brief: ook door hoe theologen die brief verstaan hebben.  Blz 9)
Want de Bijbel gebruikt meerdere metaforen om de reikwijdte van Jezus’ verzoenende werk aan ons duidelijk te maken.
De gangbare metafoor is “verzoening door voldoening”. Heel in het kort betekent dat dat wij schuldig staan voor God en straf verdienen. Jezus neemt onze straf op zich, waardoor we vrijgesproken en met God verzoend kunnen worden. Dit beeld – dat van een rechtszaal – is de fundamentele metafoor voor de verzoening door Christus waarop de leer van de Protestantse Kerk gestoeld is.
De vraag die gesteld wordt door de Emerging Church, en, o.a., N.T. Wright, is of deze metafoor de enige Bijbelse is.
Hun antwoord is: nee.
McKnight laat zien dat in de Bijbel en door de geschiedenis van de kerk verschillende metaforen gangbaar waren. Hij stelt dat we het werk van Christus niet goed kunnen begrijpen en toepassen wanneer we ons beperken tot één metafoor. Verzoening als verhaal, noemt hij dat.
Waar hij naar toe wil is het volgende: “Atonement as Praxis”. Je verzoeningsleer moet leiden tot een praktijk, een leven waarbinnen herstel van relaties en de hele schepping gerealiseerd wordt.
McKnight: verzoening gaat niet alleen over iets dat God voor ons doet; het is iets dat wij, samen met God, voor anderen doen (b.z 117).
Zonder deze praxis geen Bijbelse verzoeningsleer.

Ds. Ton de Ruiter uit Enkhuizen is op eigen verzoek ontheven uit het ambt van predikant.
Hij heeft moeite met de gereformeerde rechtvaardigingsleer. Klik hier voor artikel in het ND.
De classis die zijn ontheffing bekrachtigde was unaniem van mening dat De Ruiter met zijn opvattingen niet langer predikant in de vrijgemaakt-gereformeerde kerken kon zijn. ,,Het kruisoffer van Christus als plaatsvervangend lijden voor onze schuld is het hart van de christelijke leer.”
Zo zie je het hier: één metafoor vormt het hart van de christelijke leer.
Wijk je hiervan af, voeg je hier iets aan toe, dan is er geen plaats voor je meer.
Terecht wordt die opvatting en praktijk ter discussie gesteld.
Niet om die metafoor weg te doen. Integendeel. Om het rijker te doen worden.
Jammer dat de Ruiter de kerk niet meer kan dienen.
Hopelijk blijft hij dienstbaar aan de Kerk.