Categorie archief: Emerging

Goed de eindstreep halen (2)

finish-line1De laatste tijd ben ik weer gaan nadenken over de vraag hoe we de generatie emerging chrch leaders van dienst kunnen zijn zodat zij gezond en vruchtbaar de eindstreep halen.

Met het woord “eindstreep” bedoel ik de afronding van hun werkzame jaren in de kerk (met pensioen gaan, zeg maar, als dat, tegen die tijd, nog steeds bestaat..;-). Maar dat niet alleen. Ook de afronding van hun leven als mens. Want volgens mij moet je daar geen scheidingslijn tussen (willen) trekken.

En inderdaad: ik heb het dus niet alleen over church leaders. Geheel in de geest van de overwegingen van Jos Douma denk ik ook aan discipelschap: graag zien we dat de discipelen die gevormd worden ook goed en vruchtbaar de eindstreep halen. Eigenlijk hebben we het over iedereen die Jezus wil volgen.

Robert Clinton is, volgens mij, de vader van het begrip Finishing Well, wat ik genoemd heb goed de eindstreep halen. Hij heeft een grote positieve impact op mijn leven gehad, vooral door zijn boek The Making of a Leader.

Het denken van Clinton over dit onderwerp is samengevat in dit korte artikel. Voel je vrij om het zelf te lezen en er je voordeel mee te doen. Dan hoef je minder blogposts van mij te lezen.

Want in een serie blogposts over dit onderwerp wil ik de gedachten van Clinton weergeven, doorspekt met wat persoonlijke opmerkingen van mij over hoe dit in mijn leven wel of niet werkt c.q. gewerkt heeft, of hoe ik het bij anderen waargenomen heb.

Waarom is dit belangrijk?

Clinton beweert dat maar één van de drie leiders wiens levensverhaal in de Bijbel te lezen zijn goed de eindstreep gehaald hebben. In onze tijd zijn dat er nog minder dan één van de drie, stelt hij vervolgens. Als hij enigszins gelijk heeft, dan zijn wij verplicht hier aandacht aan te besteden.

Mijn persoonlijke ervaring leert dat het een flinke klus is om goed de eindstreep te halen. Hoe ouder ik word, hoe meer ik dat ervaar – in mijn eigen leven, en in de omgeving. Het valt niet mee. Ik heb gewoon hulp nodig. Jullie ook, vermoed ik.

Ik heb jaren geleden een leider van een belangrijke zendingsorganisatie een – voor mij, althans – schokkende uitspraak horen doen over hoeveel zendelingen binnen zijn organisatie “sneuvelden” op het zendingsveld, en waarom het niet zo nodig was een goede training en voorbereiding te geven: als je genoeg modder tegen de muur gooit, blijft in ieder geval wát plakken.

Het moet anders.


Emerging boodschap (3)

Dit is de derde en laatste blogpost in een korte serie over de (emerging) boodschap, naar aanleiding van het symposium “Pionieren voor het Koninkrijk”. Ik heb er al voor gepleit dat (emerging) church leaders goed nadenken over wat hun boodschap in de kern is, en een voorbeeld gegeven van hoe dat er uit zou kunnen zien.

De indruk zou kunnen ontstaan dat ik geen ruimte open laat (wil laten) voor twijfel, voor de zoektocht, voor de “wounded healer”.

Laat ik zo stellig als maar kan die indruk de wereld uit helpen. Ik hoop dat mijn blogpost over Columbine het duidelijk maakt dat ik geloof dat wij allemaal wounded healers zijn, die de waarheid niet in kannen en kruiken hebben, wiens leerstellingen hét niet zijn, die met vallen en opstaan zoekend door het leven gaan. De eerlijkheid van Paulus, nu kijken we nog in een wazige spiegel, mag (moet?) ook de onze zijn. Dat is de grote winst van de postmoderne wereld:  we zijn niet meer zo overtuigd van ons gelijk – wij hebben de waarheid over God en Zijn wereld niet in pacht. Ook wat de wetenschap betreft durven we er nu eerlijk voor uit te komen dat we nog in een wazige spiegel kijken.

Ik ben me er ook degelijk van bewust dat we allemaal groeien en veranderen in de loop van een leven. Hoe ik tien, twintig, dertig jaar geladen geleden (freudiaanse verspreking) in het leven stond was wel anders dan nu. Hoe ik mijn christelijk geloof door de jaren heen beleef en belijd, is mooi aan verandering onderhevig, net als we in onze meest dierbare relaties ontwikkeling en verrijking beleven.

De overtuiging van Paulus, die het tegenovergestelde lijkt te zijn van zijn “wazige spiegel”  – Ik had besloten u geen andere kennis te brengen dan die over Jezus Christus-de gekruisigde – en de manier waarop hij die kennis trachtte te brengen (u weet dat we voor ieder van u waren als een vader voor zijn kinderen) sporen (emerging) church leaders aan met verstand, hart en leven te weten waar ze voor staan en daarvoor te gaan.

De boeiende blogposts van Jos Douma over het boek van Dallas Willard The Divine Conspiracy helpen ons ook in deze zoektocht naar wat we, in onze tijd, kerk en wereld willen vertellen en laten ervaren. Een eenvoudig doel voor de leiders in de kerk zou kunnen zijn om iedereen te helpen duidelijk te begrijpen wat het betekent om een discipel van Jezus te zijn en diep gemotiveerd te zijn voor discipelschap – om een voorbeeld te noemen.

Ik hoop dat (emerging) church leaders het ook hierover hebben met elkaar, en elkaar helpen ontdekken waarvoor, of, beter gezegd, voor wie, ze hun leven willen geven.
De wereld heeft dat oh zo nodig.

De (emerging) church leaders ook, willen ze het een leven lang vol kunnen houden, is mijn vaste overtuiging.
Meer dáárover in een volgende blog – met als werktitel finishing well.


Emerging Boodschap (2)

sharon-stoneErg leuk om met Sharon Stone op de proppen te komen als voorbeeld van wat ik gisteren bedoelde, toen ik ervoor pleitte dat (emerging) church leaders in staat zouden moeten zijn de boodschap waar ze in geloven kort en overtuigend te kunnen vertellen.

Sharon Stone was gisteren gast bij Larry King, van Larry King Live op CNN. Aan het begin van het interview had Larry het over de oudste zoon van Sharon, Roan. Sharon is tweemaal gescheiden, Roan is geadopteerd en woont bij zijn vader in San Francisco. Larry vroeg haar hoe ze met die situatie omging.  Haar antwoord (hier de transcript):

STONE: Well, I’m a Buddhist. I think that helps. I think that in my way of understanding life, that I understand that everybody has their own destiny, even Roan. And so I recognize that Roan has his path in life. And so when he’s with us, we try to love him up as much as we possibly can.

In deze vijf korte zinnen vat Sharon samen hoe ze in het leven staat, en hoe dat haar op de been houdt wanneer het moeilijk wordt. Ik vind het geweldig dat zij dat kan doen. Wat zit erin?

1. Je weet dat zij Boeddhist is. Simpel, helder. Zonder schaamte.

2. Ze hééft er wat aan. Het helpt haar, echt.

3. Het is een levensbeschouwing, iets dat fundament is geworden van hoe zij in het leven staat, dat bepalend is voor hoe ze naar de omstandigheden van haar leven kijkt. Het is veel meer dan een moreel systeem of godsdienstige rituelen, en helemaal niet oppervlakkig. Ze neemt je gelijk mee de diepte in van haar geloofsovertuigingen.

4. In een paar woorden geeft ze de inhoud van haar levensbeschouwing weer: iedereen heeft een bestemming. Ook mijn zoon. Nogmaals: glashelder wat ze gelooft.

5. De praktische gevolgen van haar levensovertuiging worden duidelijk weergegeven: als Roan bij haar is, wil zij hem laten weten en ervaren dat zij van hem houdt.

6. Het is laagdrempelig en toegankelijk. gewone taal. Iedereen kan het begrijpen, snappen, voor zichzelf uitmaken wat hij of zij ermee doet.

7. Natuurlijk zegt ze niet alles, er is veel ruimte voor vragen, het verhaal is niet compleet. Je hoeft het niet eens met haar eens te zijn. Maar je weet nu wel de kern van haar geloof en de bron waaruit zij put om vruchtbaar door het leven te kunnen gaan.

Ik vind het briljant hoe zij dit doet.

En mijn uitdaging blijft staan: als Sharon Stone dit kan, zouden wij het dan ook niet moeten kunnen?


Emerging boodschap (1)

Door meerdere bloggers en twitterazi is opgemerkt dat het gesprek dat ontstond op het symposium “Pioneren voor het Koninkrijk” wat tam was – het ging over de bekende geijkte onderwerpen: gevestigde kerk vs. emerging church, de zin, vorm en plaats van preken, activisme vs. stilte, binnengericht en buitengericht, enzovoort enzovoort.
Toen het gesprek die kant op ging haakte ik in mijn gedachten af, terwijl ik bleef genieten van de emergers (en hun gezinnen). Ik snap dat dat symposium niet belegd werd om een diepgaand theologisch gesprek te voeren, en in die zin neem ik het dan niemand kwalijk dat het gesprek wat oppervlakkig bleef.

Wij leven in boeiende en spannende tijden. De kerk geniet van een enorme vrijheid en openheid om bij alles vraagtekens te zetten. Iedere christen wordt in de gelegenheid gesteld beïnvloed te kunnen worden door christelijk denken, geloven en praxis uit heel de wereld. Wij reizen, wij lezen, wij internetten, wij bloggen, wij You Tube-ën, sinds kort twitteren we erop los.
Een groot deel van ons is opgegroeid in een christelijke omgeving die niet blij reageerde als je vragen stelde bij wat als fundamentele “geloofszaken” beschouwd werden. Dat weet ik uit eigen ervaring, ook ervaar ik het christelijke milieu waar ik vandaan kom, en waar ik een groot deel van mijn leven in gewerkt heb, als uitzonderlijk open, liefdevol, en inclusief. Daar komen we van los, geen onderwerp blijft buiten schot in de kerk, zelfs het bestaan van God mag in twijfel getrokken worden.
Tegenwoordig laat de kerk laat alles gerust toe wat vragen, twijfels en denkbeelden betreft. Uit angst om terug te vallen in een enge (met dat woord bedoel ik letterlijk smal, maar ook bekrompen en akelig) kerkelijke/christelijke omgeving, mag iedereen geloven wat hij of zij wil. “Als jij dat vindt en je er goed bij voelt.”
Daarnaast begint het tot ons door te dringen dat de wereld om ons heen geseculariseerd is. Wij worden gedwongen anders te gaan kijken naar de kerk, en haar plek in deze samenleving. Het verleden biedt ons weinig houvast meer in deze snel veranderende wereld.

Een gevolg van deze ontwikkelingen is dat wij niet meer helder voor ogen hebben wat onze boodschap is. Ik durf de stelling aan dat een groot percentage van christenen niet helder in een zin of twee de centrale boodschap van de Bijbel, zoals zij dat begrijpen of zoals geleerd in de kerk, met overtuiging (en ik bedoel daarmee: dat ze het weten en er zelf met overtuiging achter staan) zouden kunnen zeggen. En, ik ben benieuwd of de emergers dat kunnen.
Waar ik voor wil pleiten is dat wij als kerk, en in het bijzonder de emergers die van een ongekende mate van vrijheid genieten (ik ben me er wel degelijk van bewust dat die vrijheid niet altijd genieten is…;-), en op een bijzondere manier zich inzetten voor de missionaire taak, dat wel helder krijgen.
Maar dan denk ik niet aan symposia, Synodes, theologische schrijfsels die als doel hebben het evangelie zo te formuleren dat je dit moet geloven wil je lid worden, een ambt bekleden, voorganger worden enzovoort. Niet terug naar vroeger, wat dat betreft.
Wel dat elke (emerging) church leader, gemeentestichter, voorganger, dominee – in ieder geval iedereen die in de praktijk van elke dag een gemeenschap wil vormen dat Jezus volgt, dat voor hem- of haarzelf helder krijgt. Niet dat er geen twijfel mag zijn, dat alles in kannen en kruiken is, dat jij de waarheid in pacht heb.
En ook in het besef dat iedereen in ontwikkeling zit, dat theologie fundamenteel autobiografie is. Over tien jaar zal je wel degelijk anders kijken en denken.
Maar dat je met overtuiging kan zeggen: dit geloof ik, dit wil ik doorgeven, dit neemt niemand mij af.

Wij leven niet meer in een tijd waarin een kerkelijk orgaan bepaalt wat gelooft wordt in de kerkelijke gemeenschappen van Nederland. Maar dat ontslaat ons niet van de verantwoordelijkheid om dat wel te weten.

Nou, dit is een eerste aanzet. In een andere blogpost zal ik wat meer zeggen over dit onderwerp.


Emerging vrouw en kids

Op het symposium “Ploeteren en Pionieren” werd ik blij verrast door de jonge moeders die door de kerkzaal heen liepen, hun jonge baby’s op de arm. Het was genieten. Want elke jonge moeder is sowieso buitengewoon mooi, en niets kan je sneller en blijvender vrolijk maken dan een baby met z’n geluidjes en bewegingen, de ondernemendheid die ervan afstraalt. Ze horen er helemaal bij!

Dit viel me op omdat je dat soort plaatjes meestal niet op kerkelijke functies waarneemt.

De traditionele kerken staan niet bekend om hun vermogen een goede plek te kunnen bieden aan vrouwen en kinderen, wat de formele vergaderingen, bijeenkomsten en diensten betreft. Wij weten allemaal van vrouwen die bij de doopdiensten van hun eigen kinderen niet aanwezig waren, omdat het kind zo spoedig mogelijk na de geboorte, gedoopt moest worden. De tijd van geen crèche in de kerk is voor velen van ons een levende herinnering. Om maar te zwijgen over de gecompliceerde rol van de domineesvrouw. Wie was zij, en wat moest of mocht ze doen – of juist niet doen – in de kerk?

Dat is nu allemaal erg lang geleden, veel is tegenwoordig veranderd en verbeterd. Maar toch: traditionele kerkdiensten en formele kerkelijke vergaderingen worden niet verstoord door het gebrabbel van kleine kinderen en het heen en weer geloop van moeders met hun Maxi-Cosi’s (dat viel mij ook op, hé: een beetje emerging moeder heeft een Maxi-Cosi.).

Ik ben van mening dat de emergers het, op dat gebied, nu al beter doen dan de traditionele kerken. De mannen  willen heel graag een team vormen met hun vrouwen. De bediening betreft het hele gezin. Man en vrouw maken gebruik van hun gaven en talenten – samen als stel, apart als individu. Dat doen ze bewust, omdat dat bij het beleven van gemeenschap hoort. Het is niet alleen de man die voorgaat. Samen gaan zij voor. Samen laten ze zien hoe ze Jezus volgen in de praktijk van elke dag, met hún vallen en hún opstaan.

Het is onmogelijk om een gemeente op te bouwen die geworteld wil zijn in een Bijbelse vorm van gemeenschap terwijl de man in de bediening staat en vrouw en kinderen uit zicht blijven bij belangrijke gebeurtenissen, of in het glazen huis dat vaak pastorie heet leven.

Natuurlijk kennen we allemaal de valkuilen waar je in kunt stappen als je op een verkeerde manier je gezin betrekt bij je bediening. Het luistert, inderdaad, nauw.

Maar deze jonge gezinnen gaan ervoor, en omdat ze bewust voor een echte, eerlijke, open en levende vorm van gemeenschap kiezen, waarbij er input van buiten is waarnaar geluisterd wordt, is er kans van vruchtbaar slagen.

Traditionele kerk: wees op dit punt, zonder reserve, leerling van de emergers.
Het zou je redding kunnen zijn.

(P.S.: deze week zullen meer blogs verschijnen over emerging church in NDL. D.V.,  en de drukte van de Stille Week toelatend, uiteraard.)


Ouderwets Emerging

Het symposium Ploeteren en Pionieren is achter de rug. Er is al fanatiek over getwitterd en geblogd. Er zal ook meer over geblogd worden, dat is één ding dat zeker is. Ik broed op een blogje of twee hierover, maar vandaag even niet, omdat ik nog wat moet broeden over de preek van zondag aanstaande.

Een moment van echt genieten voor mij kwam tijdens de “lezing” van Matthijs Vlaardingerbroek. Jos Douma had zijn lezing gehouden, vrij traditioneel wat vorm betreft. Matthijs kwam aanzetten met zijn buikspreekpop, deed het fantastisch, mooi “emerging” gevoel (alhoewel, om nou te zeggen dat een buikspreekpop ontzettend modern is…..).

De pop ging terug in z’n koffer, Matthijs verdween even achter de zuil van de oude kerk, waarop iedereen zich afvroeg: waar gaat hij nu mee komen?

Dat werd een sketchboard, waarop verschillende op Hebreeuws lijkende tekeningen stonden, plus een aantal geelkleurige vierkantjes. Matthijs zette zijn verhaal voort, begon de vierkantjes in te vullen, waarop letters en woorden tevoorschijn kwamen.

Vijftig procent van de zaal zat op dat moment op het punt van de stoel (dat heb ik goed kunnen zien, omdat ik wat achterin zat), en hield de adem in van spanning. Wauw! hoorde je ze denken. Gaaf! Wat gaat dat worden?

Ik dacht gelijk aan twintig jaar geleden, toen wij weken lang, twee keer per dag, met precies hetzelfde soort sketchboard op straat in Amsterdam stonden. Preken met als titel: “De meest dodelijke ziekte”, “Er is maar één antwoord”, “Geen religie?”, “Waar vind je liefde?”, en “The Bottom Line”. Hier een voorbeeld van hoe het werkt (let op het zinkende schip de Titanic!!!).

Het gebruik van een sketchboard voor evangelisatie doeleinden gaat heel lang terug, waarschijnlijk tot 1892, in ieder geval.

Ouderwets emerging in de Pelgrimvaderskerk. Wie is het die roept dat de emergers geen binding hebben met de Titanic traditie?

sketchboard-1sketchboard-2


Er hangt hoop in de lucht

Nu de Afgfhanistan-top achter ons ligt, en president Obama aan zijn eerste bezoek aan Europa is begonnen, proef je hoop in de lucht hangen. Nietwaar?

Van de week sprak ik met vrienden hierover, en zij hadden allemaal het gevoel dat er veranderingen gaande zijn in de wereld, die van grote betekenis kunnen zijn. Alsof de bakens verzet worden: men gaat nu anders naar de wereld kijken.

Men blijft wel realistisch. De problemen zijn groot en complex. Je hebt meer dan één persoon nodig om het tij te doen keren. Maar toch: er hangt hoop in de lucht.

Vanmiddag bezoek ik het symposium ‘Pionieren voor het Koninkrijk’, waarop de boeken ‘Ploeteren en Pionieren’ en ‘De ontdekking van het Koninkrijk’ gepresenteerd zullen worden.

Deze middag plaatst zich binnen de ‘emerging church’ beweging, een internationale beweging die naar nieuwe manieren van kerk zijn zoekt. Centrale vraag in deze beweging is: “Is Jezus volgen en kerk zijn niet veel meer dan wat we nu doen?” Met deze vraag doelt men op zowel de theologie als de praktijk.

Als ik vanmiddag daar naar toe ga, voel ik hoop in de lucht hangen wat de kerk betreft. Ik heb nu inmiddels genoeg ervaring opgedaan om realistisch te blijven. Hoe de kerk zich in de komende jaar gaat (of moet gaan) ontwikkelen is complex, en succes is geenszins gegarandeerd. Maar het lijkt alsof de bakens verzet worden, wat de kerk betreft, en dat geeft energie.

Het is een mooie lentedag, en ik ga naar de Pelgrimvaderskerk.
De pelgrimvaders.
Mensen die hoop omzetten in daden.

pelgrimvaderskerk