Vreemdelingschap

Gisteren had ik moeite met deze tekst:

Here God, wij zijn vervreemden
door te luist’ ren naar uw stem.
Breng ons saam met uw ontheemden
naar het nieuw Jeruzalem.

Dat was aanvankelijk een taalkundige moeite.
Maar toen ik dit refrein zes keer zong, merkte ik dat ik er ook een theologisch probleem mee had.
Want dit refrein ademt zoiets van: wij zijn vreemdelingen in deze wereld, wij horen hier niet, ons doel is eraan te ontsnappen, en naar het “vaderland” te gaan.
En dat is een vrij typische gedachte binnen de christelijke kerk.
Bijvoorbeeld: dit citaat van een website over monniken:
De gedachte dat dit leven een ballingschap is, en dat wij diep in ons een hart een heimwee meedragen naar het definitieve vaderhuis bij God na dit leven.
Een bijzondere vorm van vreemdelingschap bestond erin, dat (een) monnik besloot zijn leven lang over de aarde te zwerven, zonder zich ooit ergens blijvend te vestigen, laat staan naar huis terug te keren. Hij werd een zwerver, een pelgrim, in het Latijn ‘peregrinus’.

Dit denken is, o.a., geworteld in Bijbelteksten als Hebreeën 11:8-10,13 en 1 Petrus 1:1 en 2:11.
Deze teksten worden gelezen door een platonische bril: deze aarde is gedoemd om vernietigd te worden, wij willen niets te maken hebben met het kwaad dat deze wereld in de greep heeft, wij richten ons op de toekomstige geestelijke werkelijkheid.
Dat resulteert in liedteksten zoals die van gisteren (ten minste, dat kan, want ik realiseer me dat deze tekst ook anders opgevat kan worden. Maar ik durf te beweren dat de meerderheid van de christenen die deze tekst zingt het deze traditionele betekenis toeschrijft).

Tom Wright leert ons iets anders, en inmiddels geloof ik dat de Bijbel ons ook iets anders leert.
Namelijk, dat wij bestemd zijn voor deze wereld, dat de werkelijke toekomst hier vorm krijgt, binnen de grenzen van de schepping waar God in Genesis 1 zo lyrisch over raakte.
Uitdaging: probeer de hierboven genoemde teksten door de bril die aangeboden wordt door Tom Wright te lezen. Ik ben benieuwd of je dat kunt doen, en wat dat je oplevert. (Tip: probeer ons niet te overtuigen van de legitimiteit van de platonische bril. Doe die even af, ook al vind je dat het de goede bril is, en probeer deze teksten te begrijpen door de bril die Wright ons aanbiedt.)
Opmerking: als deze schepping gedoemd is vernietigd te worden in de vlammen van de dag des oordeels, waarom maken christenen zoveel ophef over het scheppingsverhaal? Het maakt dan toch uiteindelijk niet zoveel uit? Want daar zijn wij niet voor bestemd, toch? Laat Knevel dan ajb gewoon zijn ding doen!

Een lied dat ik al heel lang ken, en nu niet meer kan zingen:

This world is not my home, I’m just passing through.
My treasures are laid up somewhere beyond the blue.
The angels beckon me from Heaven’s open door
And I can’t feel at home in this world anymore.

Chorus
O Lord you know I have no friend like you
If Heaven’s not my home, then Lord what will I do?
The angels beckon me from Heaven’s open door
And I can’t feel at home in this world anymore.


Advertenties

9 responses to “Vreemdelingschap

  • trijntje

    Een eerste reactie, zo voor de vuist weg.
    Nu ik dit zo lees realiseer ik me dat er in mij twee gedachten spelen op dit punt.

    De ene is dat we op weg zijn naar een stad met fundamenten; dat we op reis zijn naar een vaderland.

    De andere is dat de werken die we op deze aarde doen ook zin kunnen hebben voor de nieuwe aarde. Alles wat op aarde is gedaan komt aan het licht ( in de NBG ’51: de werken daarop zullen gevonden worden).
    In die gedachtegang zie ik een nieuwe hemel en een nieuwe aarde die door loutering heen worden gemaakt.

    Ik zie ons hoe dan ook uiteindelijk niet in de hemel, maar op een nieuwe aarde.

    De eerste gedachte, waarin we hier op reis zijn naar een vaderland, maakt ons op deze aarde tot mensen die je kan vergelijken met mensen die worden uitgezonden naar een ontwikkelingsland, maar wel hun eigen vaderland hebben om naar terug te keren. Voor christenen ligt het vaderland dan in de toekomst.

    Heeft een en ander misschien te maken met hoe je het Koninkrijk van God ziet? Of dat er nog niet is, al een beetje is, al bijna helemaal is of al helemaal gekomen is? Deze vierdeling heb ik te danken aan het boek “De grote doorbraak” geschreven door Derek Morphew.

    Volgens hem zijn alle vier eigenlijk waar en is dat de tijd waarin we leven, dat we met de spanningsboog tussen die vier om leren gaan.

    Christenen zijn nu al burgers van het Koninkrijk van God. Dus kunnen we daar ook nu al naar leven, zij het nu nog gebrekkig omdat ook de kant van het “nog niet” , “het is er een beetje” ons parten speelt.

    Dit is zomaar opgeschreven zoals het al denkend in mij opkomt. Misschien kunnen anderen er op door denken.

  • trijntje

    Bovenstaande heb ik geschreven voordat ik het stuk van Tom Wright had gelezen.
    Ik ben het denk ik op hoofdlijnen wel met hem eens, met hoe hij het nu ziet.
    Voor mij is dat alleen niet een grote ommekeer met hoe ik er al lang tegen aan kijk. De theologie van Left behind is nooit de mijne geweest.

    Voor zover ik me herinner denk ik al heel lang dat er na de dood een soort tussenperiode is, waar we niet zoveel van weten; wat mij betreft is zeker dat we bij de Heer zullen zijn op een of andere manier. En als Jezus terugkomt is er de opstanding van de doden met de belofte van een nieuw lichaam zoals verwoordt in 1 Corintiërs 15. En de belofte van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, zoals beschreven aan het eind van het boek Openbaring.

    Voor zover ik me herinner is me altijd verteld dat ons lichaam waardevol is en dat we niet op de manier van Plato een scheiding moeten aanbrengen tussen ziel en lichaam.

    Ook is me, voor zover ik me herinner, altijd bijgebracht dat het zin heeft, de goede dingen die we met hulp van Gods Geest op deze aarde mogen en moeten doen. De goede werken die voor ons klaar liggen zoals we lezen in Efeziërs 2:10

    Maar misschien ben ik een uitzondering.

  • Pieter

    As long as the Lord has not put this world to right (wright?) I will continue to be a stranger.

    Vreemdeling in eigen land, zoals ook Abraham een vreemdeling was in eigen land. Nee, geen moeite. Denk ook aan 1 Petrus 1 of Jakobus 1.

    Volgens mij moet vreemdelingschap juist meer aandacht krijgen. Wanneer Jezus zegt dat zijn koningschap niet van deze wereld is, kan ik dat prima zonder platoonse bril lezen. “Wereldgelijkvormigheid” is volgens mij een serieuze bedreiging voor christenen.

  • Bram Wattèl

    Ik heb eerlijk gezegd niet zo veel moeite met de teneur van het lied. Niet omdat het hier op aarde allemaal niks is en het ons uiteindelijk om de hemel zou gaan, maar juist omdat wij dag in dag uit oplopen tegen de onvolmaaktheid en gebrokenheid van de onze aardse werkelijkheid en daarom vervuld worden van heimwee naar het paradijs van vroeger en de nieuwe wereld van straks. Te midden van de voortekenen en signalen van Gods nieuwe wereld (want die zijn er; het Koninkrijk is gekomen) zijn we als pelgrims op weg naar de plek waar het leven pas écht goed zal zijn: de nieuwe aarde. En juist omdat je weet hebt van en mag geloven in het Rijk dat in volle glorie zal komen, juist daarom is er vandaag de dag sprake van vervreemding. En juist daarom zingen we tegen angsten en verdriet, tegen onrecht en tegen dwang (vers 4 van het lied).
    In mijn boekenkast staat een boekje uit 1991 van ds. Wim Rietkerk: ‘De aarde en haar toekomst’. En hij zei het al: het gaat om de nieuwe aarde; de hemel is slechts een wachtkamer. Het besef van Gods werkzaamheid in de schepping met een hoopvol perspectief (de hemel komt op aarde) mag met recht evangeliserend heten. Bach (om eens iemand te noemen) verdwijnt niet in vergetenheid. En U2 miscchien ook wel niet.
    De tekst van het betreffende lied (ELB 263) is van J. Wit. Als dat inderdaad de bekende dichter/dominee Jan Wit is, hoe veelzeggend is dan dat juist hij ook de dichter is van LvdK 479, die geweldige geloofsbelijdenis: Dan is het aardse leven goed, omdat de hemel mij begroet!

  • Henk Algra

    Er zit taalkundig al een groot verschil in de wijze waarop het woord ‘vreemd’ kan worden gelezen.
    Doordat je al jaren in Nederland woont kun je je soms een vreemde voelen als je kijkt naar het land waar je op bent gegroeid.
    Omgekeerd zeggen mensen (bijvoorbeeld in dorpen met weinig import) dat iemand van buiten ‘een vreemde’ is. Terwijl zo iemand helemaal ingeburgerd kan zijn, hij blijft toch in de beleving nog een vreemde.
    Maar vreemd kan net zo goed betekenen dat iets bizar wordt gevonden. Of op zijn minst een beetje excentriek.

    Waarom ik dit zo schrijf? Omdat ik denk dat de lading van het woord (ver)vreemd (dus) wel eens heel verschillend kan zijn. Wat heeft de dichter ermee bedoeld?

    Ik kan me voorstellen dat de dichter ook heeft gedacht aan de profeten die vaak een roepende in de woestijn waren. Wat moeten ze zich soms vreemden hebben gevoeld in een wereld die hun boodschap niet wilde accepteren. “Tegen angsten en verdriet, tegen onrecht, tegen dwang richten pelgrims hun gezang.”

    Maar is dat nu niet precies een boodschap die ons ook moet aanspreken? Dat is geen wereldmijding. Dat is hard werken op deze wereld. Maar tegelijk ervaren veel mensen in deze tijd dat ze ‘vreemd’ worden aangekeken als ze met een boodschap komen zoals ‘of het allemaal ook niet een beetje minder luxe kan’.

    Ik wil zuinig om gaan met de schepping, juist omdat ik deze van God in bruikleen heb ontvangen. Maar dat maakt mij in een wereld die gebaseerd is op economische groei al direct een beetje een vreemde….

    De tekst van het refrein heb ik vaak nog anders gezongen (geinterpreteerd). Dan zong ik in de eerste zin: we zijn van God vervreemd en dan in de tweede zin als een gebed: breng mij samen met uw ontheemden. Maar ik weet helemaal niet of die eigen invulling wel de bedoeling van de dichter is….

    Verder sluit ik me heel erg aan bij wat Bram Wattél schrijft. Ook voor mij was het boekje van Wim Rietkerk een ‘must’. We mogen de schepping die we van God hebben gekregen bouwen en bewaren, onderweg naar de(zelfde) aarde, maar dan herschapen. Daar hoeft niemand zich ooit meer vreemd te voelen

  • Pieter

    Leuk dat Bram en Henk allebei verwijzen naar Rietkerk – mailde ik jou daar ook niet over. Die NGKers hebben volgens mij iets met de nieuwe aarde.

  • Bram Wattèl

    Inderdaad: we kijken er erg naar uit…

  • Freddy Gerkema

    Bij vreemdelingschap denk ik aan ‘eindelijk thuis’ en dat gaat niet over hier en nu. Daarvoor hangt er te veel uit het lood – zonde, ziekte, dood. Laat uw Koninkrijk komen.
    Ik heb geen moeite om te zingen: Ik ben een vreemdeling op aarde (met de prachtige psalm 119). In dankbaarheid dat het leven hier soms zo gezegend kan zijn.

    Naast de monnik die zwierf zijn er gelukkig veel meer die op hun plek bleven. Stabilitas loci. Daarin is biddend/zingend en werkend heel veel goeds gedaan voor het Koninkrijk.

  • Remmelt

    Hoi Normann,
    ga dit stukje nog eens lezen en overdenken, ik herken de ontwikkeling erg, al heb ik eea geleerd van iemand als Randy Alcorn. Ik geloof dat we hier eerst moeten leren aarden om juist volgroeid hemels te kunnen zijn of zoiets. Hm… We hebben het er nog over. Intussen gestart met m’n eigen blog, http://www.remmeltmeijer.wordpress.com. Groet!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: