Verzoening als Praxis

Ik heb het boek A Community Called Atonement van Scott McKnight van Jesus Creed aangeschaft.
Vanuit de Emerging Church beweging probeert hij in dit korte boek ons een bredere kijk op het verzoenende werk van Jezus te geven dan de traditionele theologie ons aangereikt heeft. En daarmee ook, naar zijn mening, een completer Bijbels beeld.
(Het denken van de kerk over de verzoening is eenzijdig gedomineerd (geweest) door de brief van Paulus aan de Romeinen – en niet alleen door die brief: ook door hoe theologen die brief verstaan hebben.  Blz 9)
Want de Bijbel gebruikt meerdere metaforen om de reikwijdte van Jezus’ verzoenende werk aan ons duidelijk te maken.
De gangbare metafoor is “verzoening door voldoening”. Heel in het kort betekent dat dat wij schuldig staan voor God en straf verdienen. Jezus neemt onze straf op zich, waardoor we vrijgesproken en met God verzoend kunnen worden. Dit beeld – dat van een rechtszaal – is de fundamentele metafoor voor de verzoening door Christus waarop de leer van de Protestantse Kerk gestoeld is.
De vraag die gesteld wordt door de Emerging Church, en, o.a., N.T. Wright, is of deze metafoor de enige Bijbelse is.
Hun antwoord is: nee.
McKnight laat zien dat in de Bijbel en door de geschiedenis van de kerk verschillende metaforen gangbaar waren. Hij stelt dat we het werk van Christus niet goed kunnen begrijpen en toepassen wanneer we ons beperken tot één metafoor. Verzoening als verhaal, noemt hij dat.
Waar hij naar toe wil is het volgende: “Atonement as Praxis”. Je verzoeningsleer moet leiden tot een praktijk, een leven waarbinnen herstel van relaties en de hele schepping gerealiseerd wordt.
McKnight: verzoening gaat niet alleen over iets dat God voor ons doet; het is iets dat wij, samen met God, voor anderen doen (b.z 117).
Zonder deze praxis geen Bijbelse verzoeningsleer.

Ds. Ton de Ruiter uit Enkhuizen is op eigen verzoek ontheven uit het ambt van predikant.
Hij heeft moeite met de gereformeerde rechtvaardigingsleer. Klik hier voor artikel in het ND.
De classis die zijn ontheffing bekrachtigde was unaniem van mening dat De Ruiter met zijn opvattingen niet langer predikant in de vrijgemaakt-gereformeerde kerken kon zijn. ,,Het kruisoffer van Christus als plaatsvervangend lijden voor onze schuld is het hart van de christelijke leer.”
Zo zie je het hier: één metafoor vormt het hart van de christelijke leer.
Wijk je hiervan af, voeg je hier iets aan toe, dan is er geen plaats voor je meer.
Terecht wordt die opvatting en praktijk ter discussie gesteld.
Niet om die metafoor weg te doen. Integendeel. Om het rijker te doen worden.
Jammer dat de Ruiter de kerk niet meer kan dienen.
Hopelijk blijft hij dienstbaar aan de Kerk.

Advertenties

6 responses to “Verzoening als Praxis

  • Pieter

    Het artikel in het ND wekt de suggestie dat ds Ton de Ruiter de metafoor terzijde stelt als verkeerd, onjuist. Verrijken is m.i. dat je zegt dat de ene metafoor ontoereikend is om alles te laten zien van wat God in Christus aan het kruis deed. Dat is volgens mij wat anders. Het is en-en-en-nog-veel-meer.

    Het boek van McKnight lijkt me erg interessant. Maar verzoening als praxis gooit in onze praktijk geen hoge ogen. Verzoening betekent volgens mij namelijk ook verzoening tussen volken en culturen in onze dagelijkse praxis. Daar doen we weinig mee. Multiculturele kerken zijn een optie, terwijl naar mijn mening dit niet optioneel is maar inherent aan het evangelie. Hetzelfde geldt voor kerken die klassen en standen overschrijden en verzoenen. Alles wat Paulus schrijft kun je volgens mij bijna samenvatten in deze verzoening tussen volken door Christus.

  • trijntje

    Het maakt denk ik wel verschil of je oog krijgt voor meer metaforen, met inbegrip van de metafoor verzoening door voldoening.
    Of dat je andere metaforen in de plaats stelt van de metafoor van verzoening door voldoening.

    Het is goed mogelijk dat er te veel accent op die metafoor is gelegd in de gereformeerde traditie.

    Maar voor zover ik de bijbel begrijp is het wel één van de gebruikte metaforen.

    Het boekje van Nicky Gumble dat bij de Alphacursus behandelt de vraag: Waarom is Jezus aan het kruis gestorven met 4 aspecten:

    Reinigen, schoonwassen dus, van de vuiligheid van de zonde.

    Bevrijding, uit de slavernij van de zonde.

    Boete doen voor de straf die op de zonde staat.

    De relaties herstellen die door de zonde zijn verbroken.

    Het aspect dat in het ND wordt genoemd van de overwinning op Satan wordt hier niet met zoveel woorden genoemd, in deze opsomming.
    Elders in de cursus wordt wel heel duidelijk gemaakt dat deze overwinning is behaald, dat komt meer naar voren bij de bespreking van de opstanding, die immers een bewijs is van die overwinning, om het even simpel uit te drukken.

  • ad

    Vaak lees ik je weblog met instemming, Norman, maar deze keer niet. Zoals Pieter schrijft: De Ruiter vraagt niet maar terecht aandacht voor de andere beelden waarin de bijbel spreekt over Christus’ werk, maar kan niet langer uit de voeten met ‘verzoening door voldoening’. Dit ondanks de centrale plaats die deze notie heeft in het NT, zoals door NGP-kerndocent dr. Ad van der Dussen in een grondige studie is aangetoond:
    http://www.ngk.nl/ngp/Studiemat/Dussen-verzoening.pdf
    Zie ook drs. Henk de Jong in een ND-recensie:
    http://www.nd.nl/artikelen/2006/augustus/30/heeft-jezus-zich-vergist-

    Volgens mij heeft De Ruiter zelf (en de classis met hem) geconcludeerd dat hij zo geen predikant meer kan zijn in een kerk die deze ‘verzoening door voldoening’ gelooft en belijdt. Ik zou daar minder bagatelliserend (en verwijtend naar de GKv) over spreken als jij doet, Norman. Volgens mij is het besluit van De Ruiter een kwestie van eerlijkheid en van stáán voor wat je beloofd hebt, toen je predikant werd.

    Tegelijk moet daarmee de bezinning op de betekenis, reikwijdte en doorwerking van de verzoening niet stoppen. Dat gebeurt ook niet blijkens de inleiding die dr. Jos Douma op de betreffende classisvergadering hield: http://blog.josdouma.nl/

  • Harco

    Volgens mij gaat het hier ook niet over afwijken of toevoegen, maar over verwijderen (nl. door Ton de Ruiter, van de leer van de rechtvaardiging). Dat is een stap verder. Een stap té ver.

  • Jos Douma

    Even reagerend op deze zinnen: “Zo zie je het hier: één metafoor vormt het hart van de christelijke leer.
    Wijk je hiervan af, voeg je hier iets aan toe, dan is er geen plaats voor je meer. Terecht wordt die opvatting en praktijk ter discussie gesteld. Niet om die metafoor weg te doen. Integendeel. Om het rijker te doen worden. Jammer dat de Ruiter de kerk niet meer kan dienen. Hopelijk blijft hij dienstbaar aan de Kerk.”

    Voor een goede beeldvorming: Ton de Ruiter is zelf tot de conclusie gekomen dat hij met zijn opvattingen zozeer afwijkt van de gereformeerde belijdenis zoals deze de Schrift naspreekt c.q. bedoelt na te spreken, dat hij niet langer als predikant kon functioneren.

    Deze eigen conclusie van Ton de Ruiter is door de classis bevestigd met de inwilliging van zijn verzoek om uit het ambt ontheven te worden.

    De boodschap van Ton de Ruiter is niet: de betalingsmetafoor wordt veel te eenzijdig benadrukt, maar: de betalingsmetafoor is niet bijbels.

  • Herman Barkmeijer

    Even een aanvulling op het bovenstaande….

    Ton de Ruiter kan en wil nog wel als predikant functioneren, maar is van mening dat zijn visie op verzoening zodanig verschilde van de gereformeerde leer, dat hij niet langer als predikant binnen de gereformeerd vrijgemaakte kerk kon functioneren. Dus wel predikant, niet meer vrijgemaakt….

    verder staat op http://www.jezusinons.nl zijn verhaal. Een uitnodiging om eens daar te gaan lezen, dus….

    groet Herman.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: