Olympische Spelen 1928

In Elsevier van vorige week stond een interessant artikel over de impact van de Olympische Spelen van 1928 op de Nederlandse samenleving. Ik dacht dat jullie, op deze openingsdag van de Spelen van Peking (Beijing), het leuk zouden vinden om daar wat over te lezen. Dit blogje bestaat uit stukken letterlijk overgenomen van dat artikel. Geniet – en ook van de Spelen! (Tip: hier twaalf kanalen om de Spelen live via internet te kunnen volgen.)

De spelen zouden bijdragen aan het openbreken van het organiserende land. Het wat naar binnen gekeerde domineesland, in een uithoek van Europa, veranderde in de jaren twintig van de vorige eeuw in een moderne natie met een naar buiten gerichte blik. En de Spelen? ‘Die fungeerden daarbij als katalysator,’ zegt hoogleraar Nederlandse geschiedenis aan de UvA Piet de Rooij.

‘Hockey is een mooie metafoor voor de naar binnen gekeerde blik,’zegt sporthistoricus Jurryt van de Vooren. ‘Nederlandse hockeyers hadden eigen spelregels. Anders dan de hockeynaties in de rest van de wereld mochten ze de bal met de voet stoppen, waren hun sticks aan twee kanten plat en speelden ze niet met een harde witte bal, maar met de grotere, zachtere scheurleerbal. De noodzaak om zich aan te passen was er niet, ze hockeyden alleen in eigen land.”

Er is bijna niemand meer in leven die de openingsceremonie meemaakte. Van het publiek op de tribune is één iemand bekend die nog steeds leeft. ‘Maar die wil er niet over praten,’ zegt van de Vooren.

Voor de sport moesten regeltjes wijken. Het wielrennen, bijvoorbeeld. Officieel moest elke fiets een belastingplaatje hebben en wedstrijden op de weg waren zelfs verboden. Levensgevaarlijk. Bovendien waren er nogal wat burgemeesters tegen de blote benen van de renners. ‘Naaktfietsen’ heette dat. Het kwam voor dat veldwachters hun sabel tussen de spaken staken om de renners aan te houden. Dat moest natuurlijk niet gebeuren met Olympische renners die geen belastingplaatje hadden of met z’n tweeën naast elkaar fietsten.

Het aantal auto’s viel een beetje tegen. De organisatie had gezorgd voor 3.500 parkeerplaatsen. Opdat ook buitenlanders de parkeerterreinen konden vinden, werden ze met een voor de gelegenheid ontworpen verkeersbord aangegeven: een blauw bord met een witte P. De Spelen hebben wel gezorgd voor de allereerste autofile in het land: op 09 augustus 1928, en wel vanwege de Olympische paardenrace in Hilversum

De wedstrijden werden drukbezocht. Vooral als Nederland meedeed. Vanaf de tribunes klonk de kreet “H-o-l-l-a-n-d, Holland spreekt een woordje mee’. Maar ook buitenlandse helden werden toegejuicht, zoals de Amerikaanse zwemmer Johnny Weismuller, die later Tarzan zou spelen. Het verhaal wil dat hij tijdens de 100 meter vrije slag bijna verdronk. Bij het keerpunt kreeg hij water binnen, naar adem happend zakte hij naar de bodem, maar hij kwam boven en wist zelfs te winnen.

Hoogtepunt van de internationale kennismaking was de marathon. De toeschouwers zagen hoe een Canadees op een verfrissingspunt in discussie ging met de bediening over het ontbreken van een lepeltje in zijn koffie. Op een ander punt kon een Zweed niet kiezen tussen de overdaad aan gesneden sinusappelen, gepelde bananen, thee, koffie en water. Het publiek mocht niet helpen. Dat schreven de regels voor.

De eerste die ruim tweeënhalf uur hardlopen het Olympische Stadion in holde was de Franse Algerijn Ahmed Boughera El Ouafi, ‘een klein tenger kereltje met bruine gelaatskleur en kroeshaar’. De verslaggevers hadden moiete met zijn naam. Was het nu El Ouafi, El Quati of El Quafi? Een anonieme columnist hield het er maar op dat ‘de uitspraak Waffie was’.

Bleef Nederland een open land? Nee. Een jaar na de Spelen stortte de beurskrach de wereldeconomie in een cirsis, daarna koerste Europa af op de Tweede Wereldoorlog. ‘Nederland deed de gordijnen dicht,’ zegt hoogleraar de Rooij. ‘in de hoop dat als ze weer opengingen de zon opnieuw zou schijnen.

Maar op één terrein bleven de gordijnen open. De Nederlandse sport was definitief geïnternationaliseerd. Van de Vooren: ‘De blik was voortduren naar buiten gericht. De hockeyers bijvoorbeeld hadden zich aangepast aan de internationale spelregels. Voorgoed.’

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: