Keller en Job

Nog een gedachte naar aanleiding van de preek van Keller over Job:
Gereformeerden hebben er altijd op gestaan dat geloof door het horen komt. Ik heb dat zelfs deze week weer gehoord: preken is de core business van een dominee. Men denkt dat mensen door het luisteren naar preken (en het werk van de Heilige Geest) tot levend geloof komen. Romeinen 10:17: door te luisteren komt men tot geloof.
Ik heb daar al een hele tijd niet meer op die manier in geloofd. Dit denken doet geen recht aan de context van dit vers, want Paulus gaat verder en legt uit hoe mensen die niet kunnen horen ook tot geloof kunnen komen (vers 18 citeert Psalm 19:1: De hemel verhaalt van Gods majesteit, het uitspansel roemt het werk van zijn handen, de dag zegt het voort aan de dag die komt, de nacht vertelt het door aan de volgende nacht. Toch wordt er niets gezegd, geen woord gehoord, het is een spraak zonder klank.Zie je wel? Het kan zonder klank.).
Deze uitleg doet ook geen recht aan alle verhalen in de bijbel en door de geschiedenis heen van mensen die tot geloof komen zonder een preek gehoord te hebben.
Ik moest hieraan denken toen Keller het had over het slot van het verhaal van Job (42:2): Eerder had ik slechts over u gehoord, maar nu heb ik u met eigen ogen aanschouwd.
De focus op preken in onze (westerse) kringen is zeer cultuurgebonden en heeft een dubieuze bijbelse onderbouwing.
Ik geloof niet meer dat preken onze core business is.
Begrijp me goed: het doorgeven van het evangelie in woord en daad is dat wel.
En soms gebeurt dat door een preek.

Advertisements

4 responses to “Keller en Job

  • Henk Algra

    Regelmatig zeg ik in mijn werk: preken helpt niet!En al jaren vraag ik me af: wat voor zin heeft een preek in de kerk? De mensen zitten (ogenschijnlijk?) passief in de kerk. Vraag je na afloop: wat vond je van de preek? dan wordt er gezegd: “Het was een mooie preek”. Waar ging hij over? “Dat ben ik vergeten…”.

    Maar hetzelfde geldt voor het onderwijs. Misschien kan het wel helemaal worden afgeschaft. Binnen 24 uur na de les zijn zelfs de meest oplettende leerlingen al 80% van de inhoud van de les vergeten. Waar is die onderwijzer nou helemaal mee bezig? En ik heb het maar niet over het effect van de les na een week….

    En toch ben ik de laatste tijd weer anders over de preek gaan denken…. Ik heb me afgevraagd: hoe zou mijn geloof er uit hebben gezien zonder die 5000 preken die ik in mijn leven heb gehóórd? Het is natuurlijk hypothetisch, maar ik denk: anders en véél armer.

    Ik heb me ook afgevraagd: wat zou er gebeurd zijn als ik iedere zondag een vrijzinnige preek zou hebben gehoord? Ik denk dat ik zou zijn afgehaakt, dat mijn geloof op zijn minst armer zou zijn geworden. Kennelijk is ook de inhoud van de preek voor mij van belang.

    We moeten de invloed van de preek niet overschatten. Dat is teveel gebeurd. Alsof het welzijn van de gemeente af zou hangen van de kwaliteit van de preek van de dominee. Maar we moeten de invloed van de preek ook niet onderschatten. Al zit een groter deel van die invloed mogelijk meer op betrekkingsniveau (wat en wie zit er achter de preek), dan op inhoudsniveau (bijvoorbeeld een knappe exegese).

  • AW

    Preken helpt inderdaad niet altijd. Dat is ook de klemmende vraag van Paulus in Rom. 10. ‘Hoe kan dat nou dat, terwijl men tot geloof komt door te luisteren, maar zo weinig mensen aan het verkondigde evangelie gehoor hebben gegeven?’ Dat blijkt dan niet aan de verkondiger te liggen, ook niet aan de boodschap, maar aan de hoorders.
    Het gaat hier om de eigen verantwoordelijkheid van de hoorders: zij moeten wel luisteren, wel horen. En die verantwoordelijkheid is des te groter nu het om Israel gaat. Het volk van God zelf, dat bij monde van David (psalm 19) weet heeft van het spreken van God in de natuur. En zelfs dan nog luisteren/horen zij niet.
    Ik geloof eerlijk gezegd niet dat Paulus hier in Rom. 10 wil zeggen dat mensen die niet kunnen horen ook tot geloof kunnen komen. Daar gaat het Paulus m.i. helemaal niet om. Hij wil juist de lijn uitgezonden-verkondigen-horen-geloven-aanroepen benadrukken. De bijbelse lijn is enerzijds de belofte van God dat Hij werkt door zijn Woord en anderzijds de verantwoordelijkheid van de hoorder om dit Woord te geloven en te doen. En zo blijft de hoofdregel staan: door te luisteren komt men tot geloof. En natuurlijk kan het soms ook anders gaan, want de Geest werkt zoals Hij wil, maar dat is niet de spits en de boodschap van wat Paulus hier wil zeggen.
    Het aloude accent op de verkondiging heeft m.i. dan ook goede bijbelse papieren en zeker geen dubieuze onderbouwing. Zou de preek na 20 eeuwen nu opeens uit (moeten) zijn? Ron van der Spoel, missionair (!) predikant in Amersfoort heeft onlangs een m.i. alleszins lezenswaardig boekje geschreven onder de titel ‘Preken is prachtig’. Hij vermeldt 5 taken van een voorganger: gebed, prediking, onderwijs, pastoraat en gemeenteopbouw. Waarbij hij dan de prediking het hart van het werk noemt. Ik zou het graag zo willen laten.
    Voor het boekje van ds Van der Spoel: http://www.benedicere.nl

  • Henk Algra

    Prediking is het hart van het werk, zegt ds. Van der Spoel. Ik ben geen dominee en ik houd (dan ook?) geen preken. Maar voor mij is het wel heel belangrijk of de preek met het hárt gehouden wordt. Is de boodschap doorleefd door de voorganger, is hij er zélf door geraakt?

    Klemmend, dat de boodschap niet iedereen bereikt. Ik moest denken aan de preek van onze dominee met Pinksteren: Ezechiël 47 vers 11: het levende water bereikt niet alle plaatsen….

  • AW

    Ron van der Spoel noemt drie elementen die voor een predikant van belang zijn: een heldere boodschap (blijf dicht bij je tekst), een boeiende preekopbouw (blijf dicht bij je hoorder) en een meditatieve inleving (blijf dicht bij je hart). Bij het laatste element horen dan vragen als: ‘Wat doet de boodschap met mijzelf? Wat raakt me, bemoedigt me, verandert me hierin?’. Je zoekt met behulp van Gods Geest naar de doorwerking van de boodschap in je eigen leven.
    Kortom Henk: je wordt op je wenken bediend.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: